Εντυπωσιακό μείγμα καλλιτέχνη και επιστήμονα, o 57άχρονος σήμερα Γάλλος βοτανολόγος Patrick Blanc ήταν μόλις 9 ετών όταν άρχισε να κάνει τα πρώτα πειράματά του για την ανάπτυξη φυτών μέσα σε ένα μικρό ενυδρείο και συνέχισε με ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον μετά από το πρώτο του τροπικό ταξίδι στα δεκαεννιά του. Α) Κάθετοι κήποι του  Patrick Blanc «Μου αρέσει να βάζω τη φύση εκεί που κανείς δεν το περιμένει» δηλώνει σε μια συνέντευξή του στις New York Times και είναι κατηγορηματικός: «Η ανθρωπότητα ζει όλο και περισσότερο σε πόλεις και είναι στα μαχαίρια με τη φύση. Οι φυτικοί τοίχοι είναι οι κήποι του μέλλοντος. Το οριζόντιο τέλειωσε, είναι για μας. Αλλά το κάθετο είναι ακόμα ελεύθερο» Οι κάθετοι κήποι λοιπόν έγιναν το πάθος του και έργο ζωής (Υ3). Ο ίδιος είναι σήμερα Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Pierre & Marie Curie στο Παρίσι, ενώ έχει ταξιδέψει στη Μαλαισία και στην Ταϋλάνδη για να μελετήσει από κοντά τα τροπικά δάση και έχει υπάρξει ερευνητής στο Εθνικό Κέντρο Ερευνών του Παρισιού. Στα δάση της Μαλαισίας όπου πέρασε μεγάλο χρονικό διάστημα, παρατήρησε τα φυτά να φύονται σε βραχώδεις επιφάνειες και ανακάλυψε μερικά νέα είδη τροπικών φυτών ενώ διαπίστωσε ότι στα μέρη με πυκνή βλάστηση τα φυτά μαθαίνουν να συγκατοικούν. «Κάτω από τη σκιά των δέντρων, αυτοί οι οργανισμοί παλεύουν για λίγο φως κι έτσι μαθαίνουν να ζούνε μαζί αναπτύσσοντας εκπληκτικές στρατηγικές για να προσαρμοστούν. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούν νέα σχήματα και συμπεριφορές», σημειώνει ο Γάλλος βοτανολόγος(Υ4). Το έργο του εκτός από τη νέα αρχιτεκτονική διάσταση που δίνει στην κατασκευή κτιρίων είναι απόλυτα οικολογικό αφού μειώνει την κατανάλωση ενέργειας, προστατεύει από το κρύο και τη ζέστη και προσφέρει ένα φυσικό τρόπο καθαρισμού της ατμόσφαιρας. «Ένας κάθετος κήπος αρχίζει σαν πίνακας ζωγραφικής σε μια δυσδιάστατη επιφάνεια και καθώς τα φυτά αναπτύσσονται αποκτά όγκο» δηλώνει. Οι πράσινες εγκαταστάσεις του Blanc έχουν ντύσει ήδη δεκάδες κτίρια σε όλο τον κόσμο από τη Νέα Υόρκη μέχρι το Νέο Δελχί και από το Παρίσι στο Τόκυο, με πιο εντυπωσιακή ίσως αυτή που καλύπτει τους τοίχους του μουσείου “Quai Branly” στο Παρίσι. Είναι η μεγαλύτερη μέχρι στιγμής στον κόσμο, έχει ύψος 25 μέτρα, καλύπτει μια επιφάνεια 800τ.μ. πάνω στην οποία φυτρώνουν 15.000 φυτά από 150 διαφορετικά είδη. Εικόνα 4 (Παρίσι, Μουσείο Quai Branly, Πηγή:Y5) Εικόνα 5 (Bangkok, Siam Paragon, Πηγή:Υ5) Η τεχνική του Blanc βασίζεται στην υδροπονία, αφού δε γίνεται χρήση χώματος αλλά τα φυτά βρίσκουν όλα τα θρεπτικά τους συστατικά στο νερό. Οι ρίζες των φυτών αναπτύσσονται μέσα σε μη βιοδιασπώμενο πίλημα πολυαμίδης (nylon) το οποίο έχει τη δυνατότητα να συγκρατεί νερό (συγκεκριμένα χρησιμοποιούνται δύο στρώσεις πιλήματος πολυαμίδης τριών χιλιοστών πάχους η καθεμία) και στη συνέχεια να το διανέμει σταδιακά και ομοιόμορφα. Τα φυτά τοποθετούνται εκεί αυτούσια ή υπό τη μορφή σπόρων. Το πλέγμα συρράπτεται πάνω σε στρώμα  PVC (πολυουρεθάνης) πάχους 10 χιλιοστών, καθιστώντας έτσι την όλη κατασκευή άκαμπτη και κατά συνέπεια υδατοστεγή. Κατόπιν αυτές οι δύο στρώσεις  στερεώνονται σε μεταλλικό σκελετό ο οποίος εφαρμόζεται πάνω στον τοίχο δημιουργώντας ένα στρώμα αέρα το οποίο λειτουργεί ως ένα πολύ αποδοτικό θερμομονωτικό και ηχομονωτικό σύστημα. Το όλο σύστημα λειτουργεί σαν τα βρύα που σχηματίζονται πάνω στα βράχια από την υγρασία και όπως προαναφέρθηκε βασίζεται στο υδροπονικό σύστημα. Το πότισμα είναι αυτόματο, το νερό επαναχρησιμοποιείται και η συχνότητά του ποτίσματος ελέγχεται από ένα ηλεκτρονικό μικροτσίπ. Εικόνα 6  (Ο ψηλότερος κάθετος κήπος 150 μέτρων του Patrick Blanc στο Σύδνεϋ Αυστραλίας, Πηγή: Υ7) Πιο συγκεκριμένα, το νερό παρέχεται από την κορυφή του τοίχου, ενώ το πλεόνασμα συλλέγεται σε ένα λούκι στη βάση και με τη βοήθεια αντλίας οδηγείται ξανά στην κορυφή, για να χρησιμοποιηθεί εκ νέου. Το στρώμα με τα φυτά ενυδατώνεται με το θρεπτικό διάλυμα με βάση το τριχοειδές φαινόμενο ενώ το διάλυμα ρέει προς τα κάτω στον τοίχο μέσω της βαρύτητας. Επιπλέον, καθώς οι ρίζες τροφοδοτούνται με μικρές ποσότητες νερού σε τακτικά χρονικά διαστήματα, αναπτύσσονται επιφανειακά και όχι σε βάθος, με αποτέλεσμα να αφήνουν ανέπαφο τον φέροντα τοίχο προστατεύοντάς τον από ενδεχόμενη φθορά. Ο σκελετός μπορεί να είναι αυτοφερόμενος ή να αναρτάται από τοίχο. Το συνολικό βάρος είναι μικρότερο από τριάντα κιλά ανά τετραγωνικό μέτρο και μπορεί να εφαρμοσθεί σε οποιονδήποτε τοίχο, ανεξάρτητα από το μέγεθός του. Οι κήποι μπορούν να εφαρμοστούν και εσωτερικά και εξωτερικά. (Y5&Y6). Στους κάθετους κήπους του Blanc πράσινο και κτιστό συνυπάρχουν αρμονικά σε ένα σύστημα που λειτουργεί αυτόματα και απαιτεί ελάχιστη συντήρηση αφού τα φυτά ποτίζονται αυτόματα με νερό και ανόργανες ουσίες. Εικόνα 7 ( Σειρά εργασιών κάθετων κήπων Νο1, Πηγή:Υ8) Εικόνα 8 (Σειρά εργασιών κάθετων κήπων Νο2, Πηγή:Υ8) Β) Green Wall Planter Το “green wall planter” είναι ένα σχέδιο κάθετου κήπου από τη Γερμανία. Διαθέτει πέντε γλάστρες σε κάθε ενότητα ενώ υπάρχει δυνατότητα ρύθμισης των γλαστρών ώστε να κάνουν γωνία με τον κατακόρυφο άξονα ανάλογα με την επιθυμία του χρήστη. Η κάθε ενότητα έχει 2,28 μέτρα ύψος και 1,12 μέτρα μήκος. Πολλές ενότητες μαζί θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και ως διαχωριστικά γραφείων. Δεν ενδείκνυνται για φυτά με μεγάλη ρίζα. Το σύστημα αυτό εξοικονομεί χώρο και αποτελεί μια ελκυστική λύση εσωτερικής διακόσμησης. Σε περιοχές με ελάχιστο φυσικό φως, καλό είναι να είναι εγκατεστημένα αποδοτικά συστήματα φωτισμού (Υ9). Εικόνα 9 («GreenWall Planter», μια γερμανική εφαρμογή κάθετου κήπου, Πηγή: Υ9 ) Γ) Μία πρωτότυπη εφαρμογή κάθετου κήπου με χρήση όμβριων υδάτων Μια πρωτότυπη εφαρμογή των κάθετων κήπων είναι ο κάθετος κήπος που ποτίζεται μόνο με συλλογή των όμβριων υδάτων. Αυτή η εφαρμογή πραγματοποιήθηκε από τον φοιτητή του O.C.A.D. (Ontario College of Art & Design, Καναδάς) Michael Tampilic ο οποίος παρουσίασε το «Vert Rain Terrace» στην έκθεση βιομηχανικού σχεδίου «Rocket 2008». Το «Vert Rain Terrace» αποτελεί ένα ενδιαφέρων συνδυασμό πράσινου κάθετου τοίχου και εξοικονόμησης νερού. Σε αυτήν την κατασκευή, το νερό της βροχής περνάει από το ενσωματωμένο κουτί φίλτρου και αποθηκεύεται στη δεξαμενή που βρίσκεται πίσω από την πέργκολα. Το νερό που είναι αποθηκευμένο στη δεξαμενή «αντλείται» από μια κατασκευή στην κορυφή του τοίχου μέσω του τριχοειδούς φαινομένου. Τα φυτά μπορούν να αναρριχώνται από τη βάση της κατασκευής που διαθέτει γλάστρα ενώ υπάρχει δυνατότητα για ενδιάμεσες γλάστρες στις οριζόντιες ξύλινες δοκούς (Y10). Εικόνα 10 (Κάθετος κήπος που αξιοποιεί τα όμβρια ύδατα, Πηγή: Υ10)

Αν και ο εμπνευστής των σύγχρονων κάθετων κήπων θεωρείται ο Patrick Blanc, διαπιστώνει κανείς πως υπάρχουν και προϋπήρχαν πολλές εκδοχές φυτικών τοίχων παγκοσμίως. Συγκεκριμένα, οι πράσινες τεχνολογίες τοίχων μπορούν να διαιρεθούν σε δύο σημαντικές κατηγορίες τις «πράσινες προσόψεις» και τους «ζωντανούς τοίχους» (Introduction to Green Walls Technology, Benefits & Design September 2008,Υ1). «Πράσινες προσόψεις» Οι πράσινες προσόψεις είναι ένα είδος συστήματος πράσινων τοίχων στο οποίο αναρριχώμενα φυτά ή φυτά που έχουν την ικανότητα να κρέμονται, καλύπτουν τις ειδικά σχεδιασμένες υποστηρικτικές δομές. Τα φυτά είναι ριζωμένα στη βάση αυτών των δομών ή στο έδαφος ή σε γλάστρες στα ενδιάμεσα του τοίχου ή ακόμη και από τις στέγες. Τα ίδια χρειάζονται συνήθως τρία με πέντε χρόνια πριν από την επίτευξη της πλήρους κάλυψης. Οι πράσινες προσόψεις στηρίζονται στους υπάρχοντες τοίχους ή κατασκευάζονται ως αυτόνομες δομές, όπως φράχτες ή κολώνες (Υ1). Τα φυτά που αναρριχώνται απ’ ευθείας στους τοίχους καλύπτοντας ολόκληρες επιφάνειες λόγω της κατασκευής της ρίζας τους, είναι γνωστό ότι μπορούν να βλάψουν κάποιους ακατάλληλους τοίχους ενώ παρουσιάζουν προβλήματα όταν έρθει η ώρα για τη συντήρηση της οικοδομής ή την απομάκρυνση των φυτών. Τεχνολογικές καινοτομίες στην Ευρώπη και στη Βόρεια Αμερική είχαν ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη νέων καφασωτών ή άκαμπτων πάνελ και καλωδιακών συστημάτων για την υποστήριξη αμπελιών, διατηρώντας παράλληλα τα φυτά μακριά από τοίχους και άλλες επιφάνειες κτιρίων. Για τις πράσινες προσόψεις αντιπροσωπευτικές είναι οι δύο παρακάτω εφαρμογές: α) η εφαρμογή “Modular trellis panel system” και β) η εφαρμογή “Cable wire – rope net system” Εικόνα 1: Πράσινη πρόσοψη τύπου “Modular trellis panel system”   Εικόνα 2: Πράσινη πρόσοψη τύπου “Cable wire – rope net system”, Πηγή:Υ2) «Ζωντανοί τοίχοι» Τα συστήματα των «ζωντανών τοίχων» αποτελούνται από βλαστημένα πάνελ, κάθετες ενότητες ή φυτεμένες επιφάνειες που εφαρμόζονται κάθετα σε διαρθρωτικό τοίχο ή πλαίσιο. Τα πάνελ αυτά μπορεί να είναι κατασκευασμένα από πλαστικό, διογκωμένη πολυστερίνη, συνθετικό ύφασμα, πηλό, μέταλλο ή σκυρόδεμα και να υποστηρίζουν μια μεγάλη ποσότητα και ποικιλία φυτικών ειδών (π.χ. ένα πλούσιο μείγμα από εδαφοκαλυπτικά φυτά, φτέρες, χαμηλούς θάμνους, πολυετή λουλούδια και φυτά βρώσιμα). Λόγω της ποικιλομορφίας και της πυκνότητας των φυτών που ζουν στους τοίχους, οι τοίχοι διαβίωσης έχουν συνήθως ανάγκη πιο εντατικής συντήρησης συγκριτικά με τις πράσινες προσόψεις. Υπάρχουν διάφορες μορφές «ζωντανών τοίχων» οι οποίες περιγράφονται παρακάτω (Υ1) : Α) «Φυτικός τοίχος χαλί» (Map vegetated wall) Αυτός ο τύπος κάθετου κήπου είναι μια μοναδική μορφή πράσινου τείχους που την εμπνεύστηκε ο Γάλλος βοτανολόγος Patrick Blanc. Αυτή η μορφή φυτικού τοίχου αποτελείται από δύο στρώσεις συνθετικό υλικού με τσέπες στις οποίες αναπτύσσονται τα φυτά (χωρίς τη χρήση εδάφους αφού τα φυτά λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά από το νερό τους με την τεχνική της υδροπονίας), από ένα πλαίσιο και μια αδιάβροχη μεμβράνη. Σήμερα, αυτός ο τύπος κάθετου κήπου είναι ο πιο δημοφιλής και πετυχημένος γιατί σε αυτόν οι συνθέσεις των φυτών μοιάζουν με πίνακα ζωγραφικής και είναι οι πιο θεαματικοί και ευφάνταστοι κήποι. Στην παρακάτω ενότητα («Εφαρμογές κάθετων κήπων») γίνεται πιο αναλυτική αναφορά στο έργο του Patrick Blanc στον τομέα των κάθετων κήπων. Β) «Ζωντανός τοίχος με ενότητες» Αυτός ο τύπος κάθετου κήπου προέκυψε από τη χρήση «ενοτήτων» στις πράσινες στέγες με μια σειρά από τεχνολογικές καινοτομίες. Αποτελείται από τετράγωνα ή ορθογώνια πάνελ που διαθέτουν καλλιεργητικά μέσα για την ανάπτυξη του φυτικού υλικού. Η σύνθεση του υποστρώματος διαμορφώνεται ανάλογα με το φυτικό υλικό που έχει επιλεχθεί αλλά και με βάση τους ενίοτε στόχους του σχεδιασμού. Οι περισσότερες από τις διατροφικές απαιτήσεις των φυτών καλύπτονται από τα καλλιεργητικά μέσα που διαθέτουν οι ενότητες. Η άρδευση παρέχεται σε διάφορα επίπεδα κατά μήκος και με τη βοήθεια της βαρύτητας κινείται το νερό μέσα στο καλλιεργητικό μέσο. Σε αυτούς τους τύπους κάθετων κήπων κάποιες ενότητες είναι ήδη φυτεμένες προσφέροντας ένα «στιγμιαίο» πράσινο αποτέλεσμα μέχρι την ολοκλήρωση της βλάστησης.   Γ) «Τοίχος βιοφίλτρο» (Biofiltration wall) Ο φυτικός τοίχος «βιοφίλτρο» είναι ένας «ενεργός τοίχος» που στην ουσία αποτελεί μέρος της υποδομής ενός κτιρίου και έχει σχεδιαστεί για να φιλτράρει τον αέρα στους εσωτερικούς χώρους και να ρυθμίζει τη θερμότητα. Διαθέτει ένα υδροπονικό σύστημα που τροφοδοτείται με νερό πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά το οποίο επαναχρησιμοποιείται με τη βοήθεια ενός συλλέκτη που βρίσκεται στο πάνω μέρος του τοίχου και μίας υδρορροής στην οποία συγκεντρώνεται το νερό και βρίσκεται στο κάτω μέρος του συστήματος του φυτικού τοίχου. Οι ρίζες των φυτών αναπτύσσονται μεταξύ των δύο στρώσεων του συνθετικού υφάσματος που υποστηρίζουν την πυκνή μάζα των ριζών και ευνοούν την ανάπτυξη κάποιων μικροβίων ρίζας τα οποία έχουν την ιδιότητα να αφαιρούν τις αερομεταφερόμενες πτητικές οργανικές ενώσεις (VOCs), ενώ το φύλλωμα απορροφά το μονοξείδιο και διοξείδιο του άνθρακα. Οι φυσικές διεργασίες των φυτών παράγουν δροσερό φρέσκο αέρα ο οποίος μεταφέρεται δια μέσω του συστήματος και μέσω ενός ανεμιστήρα διανέμεται εντός όλου του κτιρίου. Μια παραλλαγή αυτού του συστήματος μπορεί να εφαρμοστεί και στις πράσινες προσόψεις ενώ υπάρχει δυνατότητα να εφαρμοστεί και ένα υβρίδιο των συστημάτων σε μεγάλη κλίμακα. Εικόνα 5: (Μηχανισμός φυτικού τοίχους «Βιοφίλτρο», Πηγή:Υ1) Δ) «Φυτικοί τοίχοι τοπίου» Αυτοί οι τοίχοι είναι μία εξέλιξη των αναχωμάτων και ένα στρατηγικό εργαλείο για τη «ζωντανή αρχιτεκτονική». Οι φυτικοί τοίχοι τοπίου έχουν συνήθως κλίση σε αντίθεση με τους κατακόρυφους φυτικούς τοίχους και έχουν ως πρωταρχική λειτουργία τη μείωση του θορύβου και τη σταθεροποίηση της κλίσης. Συνήθως είναι δομημένοι από κάποια μορφή υλικού σωρών αποτελούμενο από πλαστικό ή σκυρόδεμα και διαθέτουν χώρο για το καλλιεργητικό μέσο και το φυτικό υλικό.

Η κατασκευή των φυτεμένων δωμάτων πραγματοποιείται με επάλληλες λειτουργικές στρώσεις από υλικά με τεχνικά χαρακτηριστικά που να συνδυάζονται μεταξύ τους με τέτοιο τρόπο που να εξασφαλίζουν ένα πλήρως λειτουργικό και βέλτιστο αποτέλεσμα. – Φυτικό υλικό – Υπόστρωμα Ανάπτυξης Φυτών – Διηθητικό Φίλτρο – Αποστραγγιστικό σύστημα – Υπόστρωμα συγκράτησης υγρασίας και προστασίας της μόνωσης – Μεμβράνη ελέγχου ανάπτυξης ριζικού συστήματος 1) Φυτικό υλικό H επιλογή του φυτικού υλικού λαμβάνει υπόψη τους κλιματολογικούς και οικολογικούς παράγοντες, το ριζικό σύστημα των φυτών (για την αποφυγή διάτρησης των στεφανώσεων), το αισθητικό αποτέλεσμα και τον τύπο του φυτεμένου δώματος, που ορίζει το πάχος και το είδος του φυτικού υποστρώματος. Βασικοί παράγοντες οι οποίοι λαμβάνονται υπόψη είναι η αντοχή των φυτικών ειδών στις υψηλές θερμοκρασίες και στην ένταση του ανέμου 2) Υπόστρωμα ανάπτυξης φυτών Το υπόστρωμα ανάπτυξης των φυτών πρέπει να δίνει τη δυνατότητα στα φυτά να αναπτύξουν ένα πυκνό ριζικό σύστημα και να ικανοποιεί τις φυσικές, χημικές και βιολογικές ανάγκες των φυτών. Απαιτείται να έχει συγκεκριμένο πορώδες, PH και κοκκομετρία, ανάλογα με το φυτικό υλικό που θα επιλεγεί. Πρέπει να είναι σταθερό, να απορροφά και να συγκρατεί νερό για την ανάπτυξη των φυτών και να επιτρέπει μόνο την περίσσεια νερού να οδηγείται στο αποστραγγιστικό σύστημα. Πρέπει να επιτρέπει τον αερισμό του ριζικού συστήματος των φυτών ακόμα και όταν είναι κορεσμένο με νερό. Πρέπει σε βάθος χρόνου να μην συμπιέζεται .Δεν χρησιμοποιείται κηπευτικό χώμα.Όσο αυξάνεται το πάχος του υποστρώματος ανάπτυξης που θα χρησιμοποιηθεί πρέπει να γίνει διαφοροποίηση στην περιεκτικότητα του φυτικού υποστρώματος όσον αφορά στην οργανική ουσία. Τυπικά Xαρακτηριστικά ανάλογα με τον τύπο του φυτεμένου δώματος PH 6,5-8,5, Περιεκτικότητα σε άλαταΠεριεκτικότητα σε οργανική ουσία 3% ως 20% Συνολικός όγκος πόρων 60%-80% Mέγιστη Yδατοικανότητα 20%-50% Παρουσία ΑργίλουΚορεσμένο Ειδικό βάρος < 1.200 kg/μ3 3) Διηθητικό Φύλλο Το διηθητικό φύλλο είναι κατασκευασμένο από θερμικά ενισχυμένο πολυπροπυλένιο και είναι σχεδιασμένο ώστε να αποτρέπει τη μεταφορά τεμαχιδίων από το υπόστρωμα στο αποστραγγιστικό σύστημα που θα μπορούσαν να προκαλέσουν το φράξιμό του και να εμποδίσουν τη ροή του νερού. Ανθεκτικό σε λιπάσματα, οξέα, αλκάλια και οργανικές ενώσεις π.χ. φυτοφάρμακα, εκκρίσεις ριζών κλπ. να είναι βιολογικά και χημικά ουδέτερο. Κατηγορία Αντοχής 1-3(DINISO 12236, FLLguidelines 5.3/2002, 8.2/2002) 4) Αποστραγγιστικό Σύστημα Το αποστραγγιστικό σύστημα πρέπει να είναι κατασκευασμένο από θερμοδιαμορφωμένο πολυαιθυλένιο (HDPE),ή ανακυκλωμένο πολυστυρένιο και από υδροφοβική διογκωμένη πολυστερίνη (EPS) με αμφίπλευρες εγκολπώσεις, κενούς χώρους στους οποίους συσσωρεύεται νερό. Οπές από τις οποίες η περίσσεια ύδατος οδηγείται στις υδρορροές ή συγκεντρώνεται σε ειδική δεξαμενή για επανάχρηση. Το αποστραγγιστικό σύστημα πρέπει να λειτουργεί σαν αποθήκη νερού, ενιαία αποστράγγιση, αερισμό του υποστρώματος ανάπτυξης φυτών και προστασία για της υποκείμενες μεμβράνες. Τυπικά Xαρακτηριστικά Ικανότητα αποστράγγισης νερού από 4,0- 8,1 l/mxs Όγκος Πλήρωσης από 10 ως 29 λιτ/τμ Ικανότητα αποθήκευσης Νερού από 3 ως 17 λτ/τμ (FLLguidelines 7.2/2002) 5) Υπόστρωμα συγκράτησης υγρασίας και μηχανικής προστασίας της μόνωσης Tο υπόστρωμα είναι κατασκευασμένο πολυεστερικές συνθετικές και ανακυκλωμένες ίνες. Έχει πάχος από 1,8 ως 7χιλ, και συγκρατεί νερό από 1,8 λιτ/τμ ως 7 λιτ/τμ. Προσφέρει επιπλέον προστασία στην υποκείμενη αντιρριζική μεμβράνη, στα συστήματα στεγάνωσης από πλήγματα. Κατηγορία αντοχής 3-4 (FLLguidelines 5.3/2002, 8.2/2002) 6) Aντιρριζική Μεμβράνη H αντιρριζική μεμβράνη είναι κατασκευασμένη από από ηλεκτρονικά ελεγμένο πολυαιθυλένιο (PE), πολυβινυλοχλωρίδιο (PVC) ή εύκαμπτη πολυολεφίνη (FPO). Προσφέρει συνεχή προστασία στη μόνωση της οροφής αποτρέποντας τη διάτρηση από το ριζικό σύστημα των φυτών, των στεγανώσεων της οροφής( FLLguidelines 5.3/2002, 8.2/2002) 7) Διαχωριστική μεμβράνη Η διαχωριστική μεμβράνη τοποθετείται σε περίπτωση μη χημικής συμβατότητας των υλικών στεγάνωσης και του φυτεμένου δώματος

Σε πολλές περιπτώσεις, ελκυστικά σχέδια πράσινων στεγών αποτυγχάνουν είτε επειδή οι εδαφοκλιματικές απαιτήσεις ορισμένων φυτικών ειδών δεν έχουν ληφθεί υπόψη από τους σχεδιαστές, είτε επειδή κάποια από τα φυτά που περιλαμβάνονται σε αυτά δε διατίθενται στο εμπόριο. Επίσης, συχνά γίνεται επιλογή εντυπωσιακών φυτών και γρασιδιών για το σχηματισμό όμορφων μοτίβων και καμπύλων γραμμών τα οποία στην πραγματικότητα δεν είναι δυνατό να διατηρούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα. Ακόμη, γίνεται συχνά επιλογή ενός μόνο φυτικού είδους, κάτι που δε συνιστάται για τα φυτεμένα δώματα. Τα φυτά καλό είναι να προτιμούνται με μικρή μπάλα ρίζας. Ο πολλαπλασιασμός είναι ανώφελος τον χειμώνα. Πολλά πολυετή που πολλαπλασιάζονται με σπόρο, χρειάζονται πρώτα να υποβληθούν στη διαδικασία της στρωμάτωσης για 6 με 12 εβδομάδες, σε θερμοκρασία μεταξύ των -4˚C και +4˚C. Επίσης, ορισμένα φυτικά είδη απαιτούν συγκεκριμένη έκθεση στο φως της ημέρας για την ανάπτυξή τους, με αποτέλεσμα για συγκεκριμένες περιόδους του έτους η παραγωγή τους να μην είναι εφικτή. Αυτό πρέπει να γίνεται αντιληπτό από τους κατασκευαστές και τους σχεδιαστές. Για πλούσια παραγωγή, συνιστάται ο πολλαπλασιασμός με μοσχεύματα όπως στην περίπτωση των ειδών της οικογένειας των σέδων (Sedum spp.) τα οποία αποτελούν, όχι αδίκως, τους «πρωταγωνιστές» στις φυτεύσεις των πράσινων στεγών κυρίως εκτατικού τύπου. Όσον αφορά τα είδη Σέδων (Sedum spp.) Το γένος “Sedum” αποτελείται από 420 διαφορετικά είδη και γι’ αυτό είναι το μεγαλύτερο γένος σε είδη της οικογένειας Crassulaceae. Μερικά χρόνια πριν, το γένος ήταν υποδιαιρεμένο σε πολυάριθμα γένη. Τα φυτά των σέδων είναι ετήσια ή πολυετή ποώδη φυτά με σαρκώδη, εναλασσόμενα, ερυθροπράσινα φύλλα. Τα άνθη τους εμφανίζονται από το Μάιο έως τον Ιούλιο και τα χρώματά τους ποικίλουν από άσπρο έως κόκκινο και κίτρινο, για παράδειγμα: Sedum album, Sedum sexangulare, Sedum reflexum κ.α. Οι ποικιλίες Phedimus είναι πολυετείς, με έρπουσες ρίζες ημιξυλοποιημένες. Το χειμώνα αυτές οι ποικιλίες είναι γυμνόκλαδες. Έχουν μεγάλα, επίπεδα και οδοντωτά φύλλα με ποίκιλα σχήματα όπως στρογγυλά, ή οβάλ, σε αντίθεση με τα περισσότερα είδη σέδων. Εκτός από τα είδη Phedimus spurious και Phedimus stoloniferus, τα άνθη τους είναι κίτρινα. Παραδείγματα αποτελούν τα είδη Phedimus floriferus, Phedimus kamtschaticus. Ποικιλίες Phedimus Οι ετήσιοι βλαστοί του Hylotelephium είναι ύψους 10 με 60 εκ. και πεθαίνουν το χειμώνα. Τα φυτά ανθίζουν από το τέλος του Ιουλίου έως τον Οκτώβριο σε χρώματα από άσπρο έως ροζ. Παραδείγματα αποτελούν τα είδη: Hylotelephium telephium, Hylotelephium cyaneum, Hylotelephium spectabile. Phedimus kamtschaticus 1) Η καλλιέργεια και οι αποδόσεις των μοσχευμάτων Σέδων Μοσχεύματα Σέδων Τα περιμετρικά, συχνά κυλινδρικά, βελονοειδή φύλλα δίνουν στα βλαστάρια των σέδων καλή «επαφή» με το έδαφος. Αυτό σημαίνει πως ριζώνουν σχετικά εύκολα. Η συγκομιδή είναι δυνατή από το τέλος Μαρτίου έως τα μέσα Οκτωβρίου. Τα βλαστάρια κάτω των 5 χιλιοστών που κόβονται στις αρχές της άνοιξης, ευδοκιμούν επίσης. Οι ποικιλίες των σέδων αλλάζουν τον τρόπο ανάπτυξής τους πριν την άνθιση. Η περίοδος άνθισης το Μάιο σηματοδοτεί την έναρξη της ανάπτυξης σε μήκος. Ο παραγωγός πρέπει να διασφαλίσει ότι δεν αναπτύσσονται ανθοφόροι βλαστοί, αφού ριζοβολούν αλλά ξεραίνονται μετά το τέλος της περιόδου ανθοφορίας. Είναι δυνατό να σπείρει κανείς φυτά στη στέγη, αλλά δε μπορεί να στηριχτεί σε αυτό, δεδομένου ότι πολλοί τύποι μοσχευμάτων παράγουν πολύ μικρή ποσότητα σπόρων. Μοσχεύματα Phedimus Τα πιο δημοφιλή είδη που χρησιμοποιούμε (“Weihenstephaner Gold” και “Hybridum Immergruenchen” ) σχηματίζουν κοντά βλαστάρια το φθινόπωρο για να μπορούν να ανταπεξέλθουν το χειμώνα. Όταν τα παλιά βλαστάρια λαμβάνουν αρκετά θρεπτικά συστατικά, είναι δυνατόν να διατηρηθούν. Τα ίδια μπορούν να κοπούν προτού τα βλαστάρια-εδάφους αρχίσουν να αναπτύσσονται στις αρχές του Απρίλη. Οι ψυχρές και παρατεταμένες ξηροί περίοδοι μπορεί να είναι επιζήμιες για αυτό το είδος σέδου. Πολύ δυσμενείς καιρικές συνθήκες είναι δυνατό να αποβούν και μοιραίες. Αξίζει να σημειωθεί πως βλαστάρια που έχουν κοπεί αφού έχει προηγηθεί εκβλάστηση, έχουν λίγες πιθανότητες επιβίωσης. Είναι πολύ μαλακά και ξηραίνονται εύκολα. Καλό είναι να αξιοποιούνται οι καλές καιρικές συνθήκες που επικρατούν από τα μέσα του Μαΐου έως τον Ιούνιο και μεταξύ του Αυγούστου και Σεπτεμβρίου. Μερικά είδη δεν πρέπει να κόβονται μέχρι να σχηματιστούν πλήρως ανεπτυγμένα σκληρά βλαστάρια. Τα καλά επίπεδα ανάπτυξής τους και η πλούσια σοδειά που παράγουν, μας δείχνει πως τα είδη Phedimus υπερτερούν των φτηνών μειγμάτων σέδων. Αυτό μπορεί να αποτελεί μειονέκτημα για τον καταναλωτή, ειδικά την άνοιξη. Δεν πρέπει να αναπτύσσονται μοσχεύματα Phedimus τον Οκτώβριο. Μπορούν να ριζώσουν αλλά δε μπορούν να αντέξουν το κρύο στις ψυχρές περιοχές και θα ξεραθούν μέχρι το Μάρτιο – Απρίλιο. Τα είδη Phedimus μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε περιοχές της στέγης που έχουν υγρασία ή που βρίσκονται σε μερική σκιά. Σχηματίζουν «χαλιά» ή και μικρούς θάμνους και είναι ανθεκτικά και με μεγάλη διάρκεια ζωής, όπως και τα άλλα είδη σέδων. Μοσχεύματα Hylotelephium Μόνο μερικά είδη μπορούν να χρησιμοποιηθούν για μοσχεύματα από αυτό το γένος. Ιδανικό είναι το Hylotelephium cyaneum. Τα βλαστάρια μπορούν να κοπούν αφού έχουν ανθίσει και έχουν σκληρύνει (αρχές Μαϊου). Εκθέτοντας πλήρως ανεπτυγμένα βλαστάρια σε φυσικό φως για περισσότερο από 12 ώρες, προκαλείται άνθιση. Τα βλαστάρια ριζώνουν καλά εξ’ αιτίας της έντονης ευχυμίας στα φύλλα. Εντυπωσιακά γκρίζο – ασημένια φυτά σχηματίζονται κοσμώντας τις πράσινες οροφές, ενώ τα ροζ άνθη εμφανίζονται κατόπιν της κύριας ανθοφορίας των σέδων και των ειδών Phedimus. Προτάσεις για καλλιέργεια Τα βλαστάρια δεν πρέπει να λιπαίνονται πολύ έντονα. Οι περιοχές που αναπτύσσονται κόβονται απ’ ευθείας. Αυτό επιτρέπει χρόνο για αναγέννηση και σκλήρυνση των βλαστών. Μετά από 2 με 4 χρόνια οι επιφάνειες κοπής πρέπει να επανακαθοριστούν εξ’ αιτίας του ρίσκου της διασταυρούμενης μίξης και σκλήρυνσης της επιφάνειας. Πολλά είδη ανακάμπτουν άσχημα από την τελευταία κοπή, γεγονός το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε αποτυχημένα μείγματα. Το βάρος των βλασταριών υπολογίζεται με βάση τον όγκο τους. Αυτό εγγυάται τη σωστή ποσότητα ακόμη κι όταν τα βλαστάρια είναι υγρά. Καλλιέργεια μοσχευμάτων σέδων Πόσα διαφορετικά είδη πρέπει να περιλαμβάνει μια ποικιλία? Κάθε ποικιλία μοσχευμάτων πρέπει να περιλαμβάνει τουλάχιστον 5 διαφορετικά είδη. Πρέπει να υπάρχουν τουλάχιστον 3 είδη σέδων ώστε να υπάρχει ορατή «πρασινάδα» κατά τους χειμερινούς μήνες. Μια ποικιλία ειδών Phedimus μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να δημιουργηθεί μια γρήγορη στρώση κάλυψης. Ποικιλία με 8 είδη είναι η ιδανική. Δεν αναπτύσσονται όλα τα είδη μόνιμα. Περιοχές με υγρασία μπορούν να εμφανιστούν με ένα στρώμα εγκατάστασης σέδων. Το Phedimus sperius και