Προ δεύτερης ευρωκαταδίκης για βιολογικούς καθαρισμούς

viologikoi_katharismoi

Αυστηρή προειδοποίηση της Κομισιόν για την απουσία τους στην Ανατ. Αττική

Αυστηρή προειδοποίηση, ότι η Ελλάδα πρόκειται να παραπεμφθεί για δεύτερη φορά στο Ευρωδικαστήριο για την απουσία βιολογικών καθαρισμών στην Ανατολική Αττική απηύθυνε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Πριν από ένα δεκαπενθήμερο, αντιπροσωπεία της Κομισιόν επισκέφθηκε το υπουργείο Περιβάλλοντος, επέστησε την προσοχή των Ελλήνων αξιωματούχων στις συνέπειες μιας δεύτερης καταδίκης για τη χώρα. Η Ελλάδα καταδικάστηκε το 2007 για απουσία βιολογικών καθαρισμών σε αρκετές πόλεις και έχει ξεκινήσει η διαδικασία δεύτερης παραπομπής με την αποστολή προειδοποιητικής επιστολής.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η επίσκεψη των Ευρωπαίων αξιωματούχων πραγματοποιήθηκε στα μέσα Φεβρουαρίου. Εχοντας πληροφορηθεί την επικείμενη επίσκεψη, η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος συγκάλεσε στα τέλη Ιανουαρίου σύσκεψη με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, με κύριο θέμα το Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων (ΚΕΛ) Βορείων Μεσογείων, που σύμφωνα με τον αναθεωρημένο σχεδιασμό θα εξυπηρετήσει τους Δήμους Σπάτων - Αρτέμιδας και Ραφήνας - Πικερμίου.

Κατόπιν το υπουργείο εξέδωσε μια ανακοίνωση... καταγγελτικού χαρακτήρα, προκειμένου να δικαιολογήσει την αδυναμία του να παρέμβει αποτελεσματικά. «Παρότι η περιβαλλοντική αδειοδότηση θα μπορούσε να προχωρήσει, σημειώνεται εμπλοκή, η οποία οφείλεται στη μη ξεκάθαρη συναίνεση των Δήμων Σπάτων - Αρτέμιδας και ιδιαίτερα Ραφήνας - Πικερμίου», ανέφερε η ανακοίνωση που εκδόθηκε στη συνέχεια.

Οπως επισημαίνει ανώτατος κοινοτικός αξιωματούχος στην «Κ», η Επιτροπή ζήτησε από την ελληνική πλευρά να κινηθεί άμεσα, ιδίως για το θέμα του ΚΕΛ Βορείων Μεσογείων και του ΚΕΛ Κορωπίου - Παιανίας. Μάλιστα, στην περίπτωση του Κορωπίου, επισημάνθηκε ότι η καθυστέρηση στο ήδη δρομολογημένο έργο είναι αδικαιολόγητη. «Η προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο δεν έχει ακόμα αποφασιστεί. Θα εξαρτηθεί από τις δεσμεύσεις που θα αναλάβει η Ελλάδα στο αμέσως επόμενο διάστημα», επισημαίνει η ίδια πηγή.

Χάνεται δωρεάν χρήμα

Σε πρώτο επίπεδο, είναι πλέον άμεσα ορατός ο κίνδυνος να χαθούν πολύτιμα κοινοτικά κονδύλια του ΕΣΠΑ. Για τον μεν βιολογικό καθαρισμό Κορωπίου - Παιανίας έχουν ήδη δεσμευτεί από το ΠΕΠ Αττικής 124,8 εκατ. ευρώ, ενώ για το ΚΕΛ Βορείων Μεσογείων και τα δίκτυα αποχέτευσης της περιοχής υπήρχε πρόβλεψη για τη δέσμευση 250 εκατομμυρίων. Στη δεύτερη περίπτωση, τα χρήματα πρέπει να θεωρούνται χαμένα. «Ο χρόνος που απομένει για την ολοκλήρωση του τρέχοντος ΕΣΠΑ είναι ελάχιστος για ένα τόσο μεγάλο έργο», αναφέρει στην «Κ» ο κ. Γιάννης Πάσσιος, διευθυντής Ανάπτυξης και Παραγωγής Εργων της ΕΥΔΑΠ. «Εκτιμώ ότι για την ολοκλήρωση των μελετών, τη δημοπράτηση και την κατασκευή του έργου απαιτείται στην καλύτερη περίπτωση μια τριετία».

Την ίδια άποψη έχει και ο βουλευτής Β΄ Αθηνών της Ν.Δ., κ. Κυριάκος Μητσοτάκης. «Παρόλο που η Ελλάδα κινδυνεύει να καταδικαστεί ξανά από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και να πληρώσει υπέρογκα πρόστιμα, η κατασκευή των έργων αποχέτευσης και επεξεργασίας λυμάτων στην Ανατολική Αττική λιμνάζει εδώ και χρόνια, με ορατό κίνδυνο να χαθούν πολύτιμοι κοινοτικοί πόροι», επισημαίνει σε πρόσφατη επερώτησή του προς τον υπουργό Περιβάλλοντος.

Πού «κολλάνε» τα έργα που διαρκούν χρόνια

Πόσα έργα απομένουν για να αλλάξει η τριτοκοσμική εικόνα των βόθρων και να αποκτήσει επιτέλους αποχέτευση το μεγαλύτερο μέρος της Ανατολικής Αττικής; Πρόσφατο εσωτερικό έγγραφο της ΕΥΔΑΠ αποκαλύπτει όλο το παράλογο της υπόθεσης:

1. Μαρκόπουλο

Στην περιοχή κατασκευάστηκε βιολογικός καθαρισμός το 1993-2000 (με κοινοτική χρηματοδότηση), καθώς και τμήμα του αποχετευτικού δικτύου της πόλης του Μαρκόπουλου (πάλι με κοινοτική χρηματοδότηση). Μέχρι το 2002 η μονάδα λειτουργούσε μόνο για την επεξεργασία βοθρολυμάτων, καθώς τα δίκτυα αποχέτευσης σε Mαρκόπουλο, Κουβαρά και Καλύβια δεν είχαν ολοκληρωθεί.

Τον Ιούνιο του 2003, ωστόσο, η λειτουργία της εγκατάστασης σταμάτησε κατόπιν αυτοψίας των Επιθεωρητών Περιβάλλοντος και την επιβολή προστίμου για τον τρόπο που λειτουργούσε. Τον Μάρτιο του 2012 εντάχθηκε στο ΠΕΠ Αττικής 2007-2013 η αναβάθμιση της εγκατάστασης (ώστε να κάνει τριτοβάθμια επεξεργασία των λυμάτων και να διπλασιάσει τη δυναμικότητά της, από τους 20.000 στους 40.000 κατοίκους) και η ολοκλήρωση του δικτύου αποχέτευσης του Μαρκόπουλου. Το έργο έχει ξεκινήσει και από τα μέσα του 2013 έως τα μέσα του 2014 αναμένεται να συνδεθεί τμηματικά με τον βιολογικό ο οικισμός του Μαρκόπουλου. Ωστόσο, για να λειτουργήσει προϋποθέτει την ολοκλήρωση του αγωγού του ΚΕΛ Κορωπίου, με τον οποίο θα συνδεθεί.

2. Κορωπί

Η δημιουργία βιολογικού καθαρισμού και αποχετευτικού δικτύου για τους Δήμους Κορωπίου και Παιανίας δημοπρατήθηκε το 2011. Το έργο εντάχθηκε για χρηματοδότηση στο ΠΕΠ Αττικής. Ομως το έργο έχει «κολλήσει» λόγω του πλήθους των ενστάσεων που έχουν κατατεθεί στον διαγωνισμό.

3. Νέα Μάκρη - Μαραθώνας

Επί χρόνια οι δύο περιοχές αδυνατούσαν να βρουν τοποθεσία για τη χωροθέτηση βιολογικού καθαρισμού. Πρόσφατα ο Δήμος Μαραθώνα πρότεινε ένα οικόπεδο, αλλά... σε αναδασωτέα έκταση. Επομένως το έργο δεν είναι ώριμο για να ενταχθεί στο παρόν ΕΣΠΑ.

4. Σπάτα - Λούτσα - Ραφήνα.

Σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό του 1992, το Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων των Βορείων Μεσογείων θα κατασκευαζόταν στη θέση «Πλατύ Χωράφι» και θα εξυπηρετούσε τις περιοχές Ανθούσας, Γλυκών Νερών, Παλλήνης, Πικερμίου, Λούτσας, Ραφήνας και τμήματα της Παιανίας, των Σπάτων, της Πεντέλης και της Νέας Μάκρης. Οι περιβαλλοντικοί όροι για το έργο εκδόθηκαν το 2003 και προσβλήθηκαν στο ΣτΕ από τον Δήμο Αρτέμιδας. Το 2008 το ΣτΕ έκανε δεκτή την προσφυγή, ζητώντας να οριοθετηθεί το ρέμα της Ραφήνας το οποίο επηρεαζόταν από τον σχεδιασμό. Η ΕΥΔΑΠ, σε μια προσπάθεια να περιορίσει το πρόβλημα, ανασχεδίασε τον τρόπο κατανομής των λυμάτων της περιοχής. Ετσι το μέγεθος του απαιτούμενου έργου μειώθηκε κατά 50%, μένοντας να εξυπηρετήσει μόνο τους Δήμους Ραφήνας - Πικερμίου και Σπάτων - Αρτέμιδας.

Ωστόσο οι δύο εμπλεκόμενοι δήμοι, που θα είναι και οι ιδιοκτήτες της νέας εγκατάστασης, έχουν προβάλει ισχυρές αντιστάσεις, «μπλοκάροντας» τη διαδικασία. Η πολιτεία, από την πλευρά της, αντί να πιέσει ή να παρακάμψει τους δήμους, προτιμά να μην έρθει σε σύγκρουση με τους τοπικούς άρχοντες και να αφήσει το πρόβλημα να διαιωνίζεται, εκθέτοντας τη χώρα στον κίνδυνο να βρεθεί και πάλι στο εδώλιο του Ευρωδικαστηρίου...

Το πρόβλημα στο Θριάσιο

Πρόβλημα όμως υπάρχει και με την υπόθεση του Θριασίου Πεδίου. Ο μεγάλος βιολογικός καθαρισμός (για την απουσία του οποίου είχαμε καταδικαστεί από το Ευρωδικαστήριο) έχει από χρόνια κατασκευαστεί, ωστόσο λειτουργεί μόλις στο 25-30% των δυνατοτήτων του. Αιτία; Κατ’ αρχήν, τα απαραίτητα έργα δεν έχουν ολοκληρωθεί. Στην ΕΥΔΑΠ απομένει ένα 3-4% του κεντρικού συλλεκτήρα στην Κάτω Ελευσίνα, στην Περιφέρεια(που κατασκευάζει τα δίκτυα σύνδεσης των κεντρικών αγωγών με τους δήμους) απομένει ένα 20-30% το οποίο έχει «κολλήσει» λόγω αρχαιολογικών ανασκαφών.

Σαφώς πιο πίσω βρίσκονται οι δήμοι, που κατασκευάζουν τις συνδέσεις από τον αγωγό αποχέτευσης που βρίσκεται σε ένα δρόμο στα ακίνητα.

Αλλά το μεγαλύτερο πρόβλημα έγκειται στην (οικονομική) αδυναμία των πολιτών να πληρώσουν τα 800-1.000 ευρώ που απαιτούνται για την τελική σύνδεση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή γνωρίζει την ιδιαίτερη φύση του προβλήματος, ωστόσο πιέζει για την εξεύρεση λύσης. Χθες πραγματοποιήθηκε νέα σύσκεψη μεταξύ ΕΥΔΑΠ, Περιφέρειας, δήμων και εκπροσώπων της Ε.Ε. για το θέμα. Μία από τις ιδέες που «έπεσαν στο τραπέζι» είναι το κόστος να αναληφθεί από τους δήμους με δανεισμό και να ξεχρεωθεί από τους πολίτες σε βάθος πενταετίας ή δεκαετίας, με μικρή επιβάρυνση των λογαριασμών τους.

Αναδημοσίευση από news.kathimerini.gr