Κινδυνεύουν να χαθούν πόροι από το ΕΣΠΑ

poroi_espa

Κινδύνους που μπορούν να οδηγήσουν ακόμη και σε απώλεια κοινοτικών πόρων από το ΕΣΠΑ επισημαίνει έρευνα της Επιτροπής Περιφερειών της Ε.Ε. με στόχο να διαπιστωθεί η αποτελεσματικότητα των χρηματοοικονομικών εργαλείων (π.χ. ΕΤΕΑΝ, JEREMIE, JESSICA) στην πραγματική οικονομία.

Το ενδεχόμενο απώλειας πόρων συνδέεται με το γεγονός ότι σε πολλά από τα σημερινά υφιστάμενα χρηματοοικονομικά εργαλεία οι διαπραγματεύσεις καθυστέρησαν σημαντικά, αλλά και η τωρινή λειτουργία τους υπονομεύεται από τη χαμηλή ρευστότητα της ελληνικής αγοράς.

Τα χρήματα όμως που χρησιμοποιήθηκαν ως κεφάλαιο (συνολικά περίπου 1,5 δισ. ευρώ) στις περισσότερες από τις πρωτοβουλίες αυτές είναι κοινοτικά και υπόκεινται στον κανόνα της αυτόματης αποδέσμευσης.

Αν δηλαδή δεν απορροφηθούν το αργότερο μέσα σε τρία χρόνια, τότε αποδεσμεύονται και χάνονται οριστικά. Η έκθεση τονίζει ότι, εκτός από το γενικό πρόβλημα της ρευστότητας (είτε τα προγράμματα των Ταμείων προσφέρουν δάνεια είτε εγγυήσεις), υπάρχει και μια σειρά από επιμέρους προβλήματα ανάλογα με τη φύση και την προέλευση του κάθε Ταμείου.

Ως ένα σημαντικό γενικό πρόβλημα για όλα τα Ταμεία αναφέρεται το υψηλό κόστος διαχείρισης. Συγκεκριμένα, τονίζεται ότι αν και το τέλος διαχείρισης των Ταμείων μειώθηκε πέρσι από το 1,9% στο 1,2% κάθε εγκεκριμένου προϋπολογισμού έργου, το υψηλό κόστος διαχείρισης είναι η βασική αιτία συνεχούς διαπραγμάτευσης με τις εμπορικές τράπεζες οι οποίες συμμετέχουν στα προγράμματα.

Ανάλογα με την κατάληξη της κάθε επιμέρους διαπραγμάτευσης, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος το κόστος αυτό να περάσει στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που είναι και οι τελικοί αποδέκτες, κάνοντας ακόμη πιο δύσκολη την οικονομική τους κατάσταση.

Ενα δεύτερο πρόβλημα των Ταμείων αυτών είναι οι αυστηροί κανόνες εποπτείας με τους οποίους δεν μπορούν να συμβαδίσουν όλες οι εμπορικές τράπεζες, οι οποίες συμβάλλονται σε ένα η περισσότερα υποπρογράμματα της κάθε πρωτοβουλίες.

Σε ό,τι αφορά το ΕΤΕΑΝ, το οποίο απορρόφησε το ΤΕΜΠΜΕ και χρησιμοποιεί κοινοτικά κονδύλια, ο βασικός προβληματισμός εντοπίζεται στη μεγάλη καθυστέρηση που υπήρξε στη λειτουργία του (ιδρύθηκε το Μάιο του 2011 και υπολειτουργεί ακόμη και σήμερα) που ενέχει τον κίνδυνο απώλειας κοινοτικών κονδυλίων.

Σε ό,τι αφορά την πορεία λειτουργίας των Ταμείων ανακυκλούμενης πίστωσης JEREMIE και JESSICA, η έκθεση επισημαίνει μια σειρά από προβλήματα. Ειδικά το JEREMIE, που αφορά την ευνοϊκή δανειοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων, σημειώνονται οι υψηλές προμήθειες οι οποίες ζητούνται για τη χορήγηση δανείων άνω των 30.000 ευρώ και η αδυναμία κάλυψης κεφαλαίων κίνησης. Τονίζεται επίσης ότι θα πρέπει να αρθούν οι αυστηροί χρονικοί περιορισμοί για την ανάλωση σε δάνεια του Ταμείου, με δεδομένη την έλλειψη ρευστότητας της ελληνικής αγοράς.

Σε ό,τι αφορά το Ταμείο ανακυκλούμενης πίστωσης JESSICA, που αφορά τις παρεμβάσεις αστικών αναπλάσεων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, επισημαίνονται δύο βασικά προβλήματα. Η αδυναμία πολλών δήμων να εξασφαλίσουν ένα δάνειο από το Ταμείο με δεδομένη την οικονομική τους κατάσταση και η έλλειψη εμπειρίας και γνώσης των ανθρώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης απέναντι στους μηχανισμούς τέτοιων ταμείων.

Η έκθεση της επιτροπής είναι πολύ θετική για το Ταμείο Νέας Οικονομίας ΤΑΝΕΟ , αφού με βάση τα αποτελέσματα δράσης του έχει προχωρήσει σε εγγυήσεις και χρηματοδοτήσεις 11 Κεφαλαίων Επιχειρηματικών Συμμετοχών και μάλιστα συνδυάζοντας χρηματοδοτήσεις από εντελώς διαφορετικά επενδυτικά κεφάλαια, όπως η γερμανική επενδυτική Τράπεζα KfW και η πρώτη αναπτυξιακή τράπεζα της Κίνας.

Σημειώνεται ότι η οικονομική αστάθεια επηρεάζει σημαντικά τις συμβάσεις με ταμεία που διαχειρίζονται αυτά τα χρηματοδοτικά εργαλεία. Επιπλέον η πολυνομία μπορεί να κάνει χρήση των κεφαλαίων που είναι δεσμευμένα στα ταμεία αυτά για λάθος λόγους.

Για παράδειγμα, τα χρήματα που δίνονται μέσω τραπεζών να αναλώνονται για να καλύπτονται απαιτήσεις του χρηματοπιστωτικού τομέα ή -αντίθετα- οι πολιτικοί να κατευθύνουν τα κονδύλια ανάλογα με τις προτιμήσεις τους.

Απόδοση κατώτερη των προσδοκιών

Η έρευνα της Επιτροπής Περιφερειών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν είναι τόσο ευνοϊκή για τα αποτελέσματα του Ταμείου Εγγυήσεων Μικρών και πολύ μικρών Επιχειρήσεων (ΤΕΜΠΜΕ), για το οποίο τονίζεται ότι δεν είχε την αναμενόμενη απόδοση.

Παράλληλα αφήνονται και κάποιες αιχμές για πολιτικές παρεμβάσεις. Συγκεκριμένα, επισημαίνεται το γεγονός ότι με κεφάλαιο το οποίο βασίζεται σε ελληνικά ομόλογα, το συγκεκριμένο Ταμείο το 2009 που ήταν χρονιά εκλογών έδωσε 50 φορές περισσότερες εγγυήσεις από το 2008. Τη διακοπή της λειτουργίας του Ταμείου επέβαλε, όπως σημειώνεται, η τρόικα, αφού το Ταμείο αύξανε το δημόσιο έλλειμμα και αργούσε πολύ να καλύψει στις εμπορικές τράπεζες τις καταπτώσεις εγγυήσεων δανείων που το ίδιο έδινε σε επιχειρήσεις κάθε μεγέθους.

Αναδημοσίευση από www.naftemporiki.gr

ΤΑΣΟΣ ΔΑΣΟΠΟΥΛΟΣ - tdas@naftemporiki.gr